ยาคุมฉุกเฉิน (EC) มีประสิทธิภาพมากที่สุดเมื่อกินเร็วที่สุดหลังเหตุการณ์เสี่ยง ยิ่งปล่อยเวลาผ่านไปนาน ประสิทธิภาพยิ่งลดลงเรื่อยๆ
หน้าต่างเวลา
ยาคุมฉุกเฉินมีสองชนิดตามกลไกและช่วงเวลาที่ได้ผล ชนิดที่พบทั่วไปได้ผลดีที่สุดภายใน 72 ชั่วโมง (3 วัน) แต่ยังพอมีประโยชน์ถึง 5 วัน ส่วนอีกชนิดหนึ่งได้ผลตลอดช่วง 5 วัน อย่างสม่ำเสมอกว่า ควรปรึกษาเภสัชกรที่ร้านขายยาเพื่อเลือกชนิดที่เหมาะกับระยะเวลาที่ผ่านมาแล้ว
กลไกการทำงาน
EC ทำงานหลักโดยการยับยั้งหรือเลื่อนการตกไข่ ไม่ใช่การยุติการตั้งครรภ์ที่เกิดขึ้นแล้ว หากไข่ตกและปฏิสนธิไปแล้วก่อนกินยา EC จะไม่มีผลใดๆ ต่อการตั้งครรภ์นั้น
ไม่ใช่ยาคุมประจำ
EC ใช้เฉพาะเมื่อเกิดเหตุการณ์เสี่ยง เช่น ไม่ได้ป้องกัน หรือป้องกันแล้วพลาด ไม่ควรใช้แทนการคุมกำเนิดรายเดือน เพราะประสิทธิภาพต่ำกว่าการคุมกำเนิดปกติมาก และการใช้บ่อยเกินไปทำให้ประจำเดือนแปรปรวน
หาได้ที่ไหน
ร้านยา คลินิก และโรงพยาบาล ส่วนใหญ่ไม่ต้องใช้ใบสั่งแพทย์ หากไม่แน่ใจว่าเข้าเงื่อนไขเวลาที่เหมาะสมหรือไม่ ปรึกษาเภสัชกรได้โดยตรงที่ร้านยา
หลังจากกินแล้ว
ถ้าประจำเดือนไม่มาภายใน 3 สัปดาห์หลังกิน EC ควรตรวจครรภ์ (ดู ตรวจครรภ์ตอนไหนแม่นยำที่สุด) และถ้าเกิดเหตุการณ์เสี่ยงซ้ำ ควรวางแผนป้องกันระยะยาวแทนการพึ่ง EC ซ้ำๆ